Schimmel op de muur: eerst behandelen, dan pas schilderen
Schilder nooit zomaar over schimmel heen. Verf lost het probleem niet op: de schimmel groeit onder de nieuwe laag gewoon door, komt binnen enkele weken weer tevoorschijn en kan de verf zelfs loslaten. De juiste volgorde is altijd: verwijder de schimmel volledig, pak de oorzaak van het vocht aan, laat de muur goed drogen, en werk dan pas af met een schimmelwerende muurverf. Doe je dat niet, dan is je schilderwerk binnen een maand voor niets geweest.
Waarom over schimmel heen schilderen niet werkt
Schimmel is een levend organisme dat groeit op vocht. Een laag verf verandert daar niets aan. De schimmel blijft onder de verf actief, en omdat verf zelf ook een voedingsbodem kan zijn, groeit hij soms zelfs sneller door. Na een paar weken zie je de plekken terugkomen, laat de verflaag los en blijf je schimmelsporen inademen. Kortom: overschilderen is het probleem onder het tapijt vegen, geen oplossing.
Eerst de oorzaak: waar komt het vocht vandaan?
Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, en precies daarom komt schimmel steeds terug. Schimmel ontstaat nooit zomaar; er zit altijd een vochtprobleem onder. Zolang je dat niet oplost, keert de schimmel na elke behandeling terug. Ga daarom eerst na waar het vocht vandaan komt:
- Condens. De meest voorkomende oorzaak. Warme, vochtige lucht slaat neer op koude oppervlakken. Je ziet het vaak in hoeken, op het plafond en rond ramen. Wijst meestal op te weinig ventilatie.
- Optrekkend of doorslaand vocht. Vocht dat vanuit de fundering of door de gevel de muur in trekt. Vaak lage plekken of een muur die blijvend klam aanvoelt.
- Lekkage. Een lekkende leiding, dakgoot of kozijn. Vaak een scherp begrensde, terugkerende plek.
- Koudebrug. Een slecht geisoleerde plek waar het oppervlak kouder is dan de rest, waardoor daar condens neerslaat.
Komt het door condens, dan is beter ventileren vaak al de sleutel. Gaat het om optrekkend vocht, doorslaand vocht of een lekkage, dan moet die bron eerst gerepareerd worden, zo nodig door een specialist. Huur je de woning en gaat het om vocht van buitenaf of een bouwkundig gebrek, leg het dan neer bij je verhuurder.
Zo verwijder je de schimmel veilig
Is de oorzaak bekend en aangepakt, dan verwijder je de schimmel. Werk altijd nat, want droog schrobben verspreidt de sporen door de lucht.
- Bescherm jezelf. Draag handschoenen en een mondmasker, en zet ramen en deuren open voor goede ventilatie. Dek vloer en meubels af.
- Behandel de plek. Gebruik een schimmelreiniger. Voor lichte plekken werkt ook een oplossing van soda of azijn in water; voor hardnekkige gevallen een verdund bleekmiddel. Breng het aan en laat het 15 tot 30 minuten inwerken.
- Schrob nat schoon. Neem de schimmel weg met een spons of borstel, gebruik voor voegen een oude tandenborstel.
- Spoel na met schoon water en herhaal de behandeling als je nog plekken ziet.
- Laat volledig drogen. Geef de muur 24 tot 48 uur in een goed geventileerde, tochtvrije ruimte van rond de 20 graden. Verf nooit op een muur die nog klam is.
- Ontvet de muur voordat je gaat schilderen, zodat de nieuwe verf goed hecht.
Dan pas schilderen: met schimmelwerende verf
Nu pas komt de verf. Let hierbij op een belangrijk misverstand: schimmelwerende verf is schimmelWEREND, niet schimmelDODEND. Hij voorkomt nieuwe groei, maar ruimt bestaande schimmel niet op. Daarom moet de muur eerst echt schimmelvrij en droog zijn.
Zitten er hardnekkige schimmel- of vochtvlekken die kunnen doorslaan, breng dan eerst een vlekisolerende voorstrijk aan, zoals de SPS Iso-Primer XT. Die sluit de vlekken en resterende sporen in, zodat ze niet door je nieuwe verflaag trekken. Werk daarna af met een schimmelwerende muurverf. Een sterke keuze is de Sikkens Alpha Humitex SF, een professionele, ademende muurverf voor vochtige ruimtes die in twee lagen een schimmelwerende laag vormt. Voor een echte natte ruimte kies je een badkamerverf die tegen stoom en condens kan.
Voorkomen dat het terugkomt
Schimmel weghalen en overschilderen heeft alleen zin als je het vocht onder controle houdt. Met deze gewoontes hou je de muur blijvend schoon.
- Ventileer dagelijks, en zet tijdens en na het douchen of koken een raam open of de mechanische ventilatie aan.
- Houd de luchtvochtigheid rond de 40 tot 60 procent.
- Veeg condens op ramen en tegels weg in plaats van het te laten opdrogen.
- Zet grote meubels een paar centimeter van de muur, zodat de lucht erlangs kan.
- Repareer lekkages en vochtplekken meteen, wacht er niet mee.
Wanneer je er een specialist bij haalt
Zelf aanpakken kan prima bij een afgebakende plek op een gezonde muur. Gaat het om een groot oppervlak, komt de schimmel na behandeling telkens terug, of krijg je gezondheidsklachten zoals irritatie aan ogen, neus of luchtwegen, schakel dan een vochtspecialist of schilder in. Terugkerende schimmel wijst bijna altijd op een dieper vochtprobleem dat eerst opgelost moet worden.
Veelgestelde vragen
Kan ik niet gewoon over schimmel heen schilderen?
Nee. De schimmel groeit onder de verf door, komt binnen enkele weken terug en laat de verflaag los. Verwijder de schimmel altijd eerst en pak de oorzaak aan.
Helpt schimmelwerende verf tegen bestaande schimmel?
Nee, schimmelwerende verf voorkomt nieuwe groei maar doodt geen bestaande schimmel. Je moet de muur eerst volledig schimmelvrij en droog maken voordat je deze verf aanbrengt.
Werkt azijn net zo goed als bleekmiddel?
Azijn doodt de meeste schimmelsoorten en is veiliger in gebruik, maar werkt iets langzamer. Bleekmiddel werkt sneller op hardnekkige plekken. Voor een grondig resultaat is een speciale schimmelreiniger vaak de beste keuze.